De rechters

Het Hof is samengesteld uit twaalf rechters, die voor het leven worden benoemd door de Koning uit een lijst met twee kandidaten, beurtelings voorgedragen door de Kamer van volksvertegenwoordigers en de Senaat met een meerderheid van minstens twee derden van de stemmen van de aanwezige leden.

Samenstelling van het Grondwettelijk Hof op 21 april 2026

Zes rechters behoren tot de Nederlandse taalgroep, zes tot de Franse taalgroep. Eén van de rechters moet een voldoende kennis hebben van de Duitse taal. Elke taalgroep bestaat op haar beurt uit drie rechters benoemd op grond van hun juridische ervaring (hoogleraar in de rechten aan een Belgische universiteit, magistraat bij het Hof van Cassatie of de Raad van State of referendaris bij het Grondwettelijk Hof) en drie rechters benoemd op grond van ten minste vijf jaar ervaring als gewezen parlementslid. Het Hof is samengesteld uit rechters van verschillend geslacht, naar rato van ten minste een derde voor de minst talrijke groep, met dien verstande dat die groep moet zijn vertegenwoordigd in de beide voormelde beroepscategorieën.

Om tot rechter benoemd te kunnen worden, moet men de volle veertig jaar oud zijn. De rechters mogen hun ambt uitoefenen tot de leeftijd van zeventig jaar. Er gelden strenge onverenigbaarheden met andere ambten, functies en beroepsbezigheden. De rechters van de beide taalgroepen kiezen elk een voorzitter. Beide voorzitters treden afwisselend, met ingang van 1 september, op als voorzitter « in functie » voor een termijn van één jaar.

Voor meer informatie, zie de artikelen 31 tot 34, 44 tot 47 en 49 tot 51 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof.

De referendarissen

Het Hof wordt bijgestaan door referendarissen.

De ene helft van de referendarissen is Nederlandstalig, de andere helft Franstalig. Ten minste één Nederlandstalige en één Franstalige referendaris moeten het bewijs leveren van een voldoende kennis van het Duits.

De referendarissen hebben een universitair diploma in de rechten en moeten op het moment van hun benoeming ten minste 25 jaar oud zijn. Als magistraten worden zij door het Hof benoemd op basis van een vergelijkend examen waarvan het Hof de voorwaarden bepaalt. Zij kunnen ten hoogste met 24 zijn. Met ingang van 1 januari 2021 telt het Hof 20 referendarissen.

De opdrachten van de referendarissen worden niet expliciet bepaald in de bijzondere wet. De referendarissen staan het Hof bij in alle functies die het Hof vervult. De kerntaak van referendarissen bestaat in het opstellen van ontwerparresten in de hangende zaken, onder de controle van de rechters aan wie zij zijn toegevoegd. Wanneer een nieuwe prejudiciële vraag of een nieuw beroep bij het Hof binnenkomt, onderwerpen zij de zaak aan een eerste onderzoek en stellen zij, indien nodig, een korte rechtspleging voor. In de andere zaken stellen zij de ontwerparresten op op basis waarvan de rechters zullen beraadslagen. Daarnaast staan zij de zetel bij met nota’s, amendementen of alternatieve ontwerparresten. De referendarissen nemen niet deel aan de beraadslaging. Tot slot vervullen de referendarissen ook taken in verband met de documentatie, de interne werking en de externe relaties van het Hof.

Voor meer informatie, zie de artikelen 35 tot 39, 44 tot 47, 50 en 51 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof.

De griffiers

Het Hof wordt bijgestaan door een Nederlandstalige en een Franstalige griffier. Zij worden door de Koning benoemd uit twee lijsten van elk twee kandidaten, respectievelijk door de Nederlandstalige en de Franstalige rechters van het Hof voorgedragen.

De griffiers hebben een universitair diploma in de rechten en moeten ten minste 30 jaar oud zijn en moeten voldoen aan de voorwaarden vermeld in artikel 41 van de bijzondere wet van 6 januari 1989.

De griffiers staan het Hof bij in de uitoefening van zijn rechtsprekende functie, in alle fasen van de rechtspleging.

Zij zorgen voor het toezicht op de rechtspleging in alle zaken, vanaf de inschrijving ervan, via de kennisgeving van de proceduregeschriften en het verlenen van bijstand tijdens de terechtzittingen, tot de medeondertekening van de arresten, de kennisgeving en de bekendmaking ervan.

Zij legaliseren alle officiële documenten van het Hof.

Zij staan het Hof bij in zijn vergaderingen, werkzaamheden en besluitvorming van administratieve aard. Zij nemen deel aan de verschillende interne commissies en werkgroepen van het Hof.

De griffiers zijn verantwoordelijk voor de algemene administratieve coördinatie van de administratieve diensten en oefenen gezag uit over het personeel. Zij geven rechtstreeks leiding aan de dienst van de griffie.

Onder het gezag van het Hof en de voorzitters zorgen zij voor het beheer van de human resources en van de materiële en financiële middelen van het Hof.

Voor meer informatie, zie de artikelen 40 en 41, 44 tot 46, 50, 51 en 61 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof.

Het administratief personeel

Het Hof beschikt over eigen administratief personeel. Het benoemt en ontslaat de leden van het personeel.

Naast de secretariaten van de rechters is het administratief personeel verdeeld over verscheidene gespecialiseerde diensten :

  • de griffie. Onder het gezag van de griffiers neemt de griffie de procedurestukken in ontvangst (beroepen, prejudiciële vragen, memories) en staat zij in voor de kennisgeving ervan aan de betrokken personen.
  • de vertaaldienst. Die dienst vertaalt de interne documenten van het Hof (in het bijzonder de ontwerparresten, de documentatienota’s of de interne verslagen) in het Frans, het Nederlands en/of het Duits. Bij de vertaaldienst werken ook revisoren, die de controle en de taalkundige concordantie van de arresten vóór hun bekendmaking verzekeren.
  • de dienst BIB-DOCU. Die dienst beheert de bibliotheek van het Hof alsook de documentatie. BIB-DOCU is verantwoordelijk voor het opvolgen van de relevante rechtsleer, het aankopen van boeken, tijdschriften en elektronische bronnen, alsook voor het beheer en de uitbouw van verscheidene interne databanken waarin de verbinding wordt gelegd tussen rechtspraak, rechtsleer en de bij het Hof hangende zaken. De dienst staat de magistraten bij in de behandeling van de zaken en levert hun bijstand in hun documentaire behoeften.
  • de dienst data. Die dienst is verantwoordelijk voor de databank van de rechtspraak van het Hof. Die databank systematiseert de rechtspraak van het Hof in trefwoorden en samenvattingen en is publiek beschikbaar op de website van het Hof. De dienst data staat ook in voor de bekendmaking van de arresten op de website van het Hof.
  • de dienst informatica. Die dienst is verantwoordelijk voor het beheer, het onderhoud en de ontwikkeling van informatietechnologie die nodig is voor de werking van het Hof, waaronder het beheer van de databanken en de website van het Hof.

Momenteel telt het administratief personeel ongeveer 50 leden.

Emeriti en ereleden

Voorzitter

Rechter

Referendaris

Griffier

Historisch overzicht

Voorzitter

Rechter

Griffier